Nieuws

Sinds het eerste mestdecreet in 1991 in Vlaanderen het levenslicht zag, is er al een hele weg afgelegd. Het blijft niettemin elk jaar uitkijken naar de resultaten van het Voortgangsrapport, de jaarlijkse schets van de mestsituatie. Het rapport boekt ook niet in aan actualiteitswaarde. Binnenkort starten immers opnieuw de onderhandelingen met Europa over de vernieuwing van het Vlaams actieplan en de verlenging van de derogatie, die hogere bemestingsnormen voor dierlijk mest toelaat.

Het rapport 2009, dat werd voorgesteld op de Agribex-beurs in Brussel, toont aan dat voor het tweede jaar op rij de Vlaamse mestbalans in evenwicht is. Dat betekent concreet dat elke landbouwer in staat is zijn dierlijke mest correct af te zetten op Vlaamse landbouwgrond of weg te werken via mestverwerking of export. Minister Schauvliege merkte ook op dat in 2008 en 2009 zo'n 3.500 landbouwers voor derogatie kozen, ofwel één landbouwer op tien.

De kwaliteit van het oppervlaktewater blijft de goede weg opgaan. Het percentage MAP-meetpunten waar geen enkele overschrijding van de Europese nitraatnorm (50 mg nitraat per liter) wordt vastgesteld, steeg van 63 naar 73 procent. Ook het percentage meetpunten zonder overschrijdingen van 25 milligram nitraat per liter steeg, van 36 naar 45 procent. Volgens de minister gaat het om het beste resultaat sinds de start van de metingen.

Toch merkt Schauvliege op dat nog steeds 27 procent van de meetpunten niet aan de Europese norm voldoet. "In tegenstelling tot de gunstige evolutie van de oppervlaktewaterkwaliteit, verbetert de kwaliteit van het grondwater veel trager, te traag", stelde Schauvliege. Ze merkte daarbij op dat water traag door de bodem stroomt en dat het grondwater dus minder snel reageert op een gewijzigd mestbeleid. Toch riep ze op de evolutie verder in de gaten te houden en zonodig bijkomende maatregelen te nemen.

Ook wat fosfaat betreft, is er volgens de minister nog werk voor de boeg. Terwijl dat bij andere sectoren wel het geval is, worden er onvoldoende duidelijke verbeteringen vanuit de landbouwsector vastgesteld. Schauvliege wil nagaan welke extra maatregelen kunnen worden genomen om de afspoeling en doorslag van fosfaat te verminderen.

Intussen is ook het nitraatresidu in de bodem jaar na jaar verbeterd. In 2006 lag het gemiddelde nitraatresidu nog op 107 kilo nitraatstikstof per hectare, terwijl dat vorig jaar was teruggelopen tot ruim onder de limietwaarde van 90 kilo. Ook de ammoniakemissie, waarvan de landbouw en dan vooral de veeteelt de belangrijkste bron is, daalde sterk.

Zelfs in die mate dat, zelfs als alle aangevraagde maar nog niet ingevulde rechten voor berijfsuitbreiding in 2010 zouden worden ingevuld, de ammoniakemissie uit de veehouderij de Europese norm van 40,2 kiloton niet zal overschrijden.

Jeroen Casaer, sectorhoofd bij de het directoraat-generaal Leefmilieu van de Europese Commissie, mocht het eerste exemplaar van het Voortgangsrapport 2009 ontvangen. Casaer zetelt in die hoedanigheid in het Nitraatcomité dat tegen eind 2010 moet adviseren over de verlenging van de Vlaamse derogatie.

"Dit document toont aan dat de waterkwaliteit in Vlaanderen verbetert en het nieuwe mestbeleid van 2007 zijn vruchten begint af te werpen", stelde hij in een reactie. "Maar er zijn nog steeds nitraatoverschrijdingen, die een volgehouden inspanning vanuit de Vlaamse overheid rechtvaardigen".

"Het verheugt ons alleszins dat fosfaarbeheer opgenomen is in het Vlaamse mestbeleid", voegde Casaer eraan toe. De Commissie zal het rapport nu gedetailleerd bestuderen met het oog op de komende gesprekken met Vlaanderen over de doeltreffendheid van het huidige actieprogramma, eventuele bijsturingen voor 2011-2014 en de mogelijke verlenging van de derogatie.